• asiathemes[at]gmail[dot]com
  • (2)245 23 68

Rozprawka maturalna. Jak napisać rozprawkę?

admin      0    477 Views

Rozprawka maturalna. Jak napisać rozprawkę?

Rozprawka maturalna. Jak napisać rozprawkę?

Rozprawka maturalna jest jednym z kluczowych elementów egzaminu dojrzałości. Jest ona bardzo schematycznym tekstem, którego głównym zadaniem jest udowodnienie jakiejś tezy. Jak napisać rozprawkę, by spełnić wszystkie warunki stawiane przez egzaminatorów?

Schemat rozprawki maturalnej. Poznaj plan pisania tekstu

Typowa rozprawka maturalna składa się z kilku powtarzalnych elementów, które muszą się znaleźć w każdym tekście tego typu. Należą do nich:

Wstęp. Pierwsza, obowiązkowa część rozprawki maturalnej. Należy w niej zawrzeć główną tematykę pracy oraz sformułować, do wyboru:

Tezę, czyli twierdzenie, które w dalszej części tekstu będziemy potwierdzać lub obalać;

Hipotezę, czyli przypuszczenie, które później potwierdzimy argumentami przytoczonymi w rozwinięciu.

Rozwinięcie. Najdłuższa część rozprawki zawierająca 3 i więcej akapitów tekstu. Każdy z nich zawiera osoby argument, który ma służyć potwierdzeniu lub obaleniu wybranej we wstępie tezy lub hipotezy. Jeden z argumentów powinien się odnosić do treści lektury, która stanowi punkt wyjścia do rozważań rozprawki maturalnej. Pozostałe 2 akapity powinny się odnosić do wybranych przez ucznia tekstów kultury (książek, filmów, wierszy, itp.), niekoniecznie pochodzących z kanonu lektur.

Zakończenie (podsumowanie). To zazwyczaj jeden akapit tekstu zawierający wnioski wyciągnięte z rozważań opisanych we wcześniejszej części rozprawki na maturze. Co ważne, nie powinien on powtarzać lub parafrazować zawartości wstępu – jest to poważny błąd mogący zaważyć na wyniku ucznia.

Jak napisać rozprawkę? Powszechne błędy

Rozprawka maturalna, mimo że w ogromnej części przypadków opiera się na tym samym schemacie, często zawiera błędy popełniane przez uczniów ze względu na stresującą sytuację. Najczęściej popełniane w rozprawce błędy to między innymi:

Brak związku między poszczególnymi częściami tekstu. Na każdym etapie pisania warto upewnić się, że tworzony akapit płynnie łączy się z tezą i z innymi argumentami zawartymi w wypracowaniu.

Zbyt ogólne przywoływanie tekstów kultury. Powołanie się wyłącznie na tytuł książki nie pozwoli nam zbudować argumentacji w rozprawce. Warto skupić się na jednym wątku z danego dzieła i odpowiednio go wyeksponować, zamiast próbować opisać cały tekst kultury.

Powtórzenia. Gdy czas goni, łatwo powielić słowa zdanie po zdaniu. Podczas końcowego czytania rozprawki należy szczególną uwagę zwrócić na powtarzające się wyrazy, w tym także na spójniki, takie jak gdyby, dlaczego, ponieważ – często pomijamy je przy sprawdzeniu, a przy rozprawce maturalnej mają ogromne znaczenie!

Brak tezy, hipotezy lub brak odniesienia do niej w tekście. To jedno kluczowe zdanie może zaważyć na sukcesie całej rozprawki. Można je rozpocząć od zwykłego W poniższym tekście udowodnię, że… i zawrzeć w niej myśl przewodnią wypracowania. Powracamy do niej przy każdym argumencie, na przykład słowami jest to dowód na to albo ta historia potwierdza, że. Dzięki temu zrealizujemy podstawowy cel rozprawki.

Mylenie argumentu z przykładami. Argument powinien być ogólny, np. Warto czytać książki, bo poszerzają nasze wiadomości. Z kolei przykładem dla tego argumentu może być postać Hermiony z serii książek o Harrym Potterze, w których wielokrotnie korzystała ona z literatury do rozwiązywania problemów. Każdy akapit powinien zawierać oba te elementy, by w pełni poprzeć daną tezę.

Jak podejść do rozprawki maturalnej? Pisanie rozprawki krok po kroku

Mimo że pozornie rozprawka może się wydawać prosta, jej rozpracowanie jest dużym wyzwaniem. Pomożemy Ci je podjąć krok po kroku – bez stresu i nerwów, których przy maturze jest już dostatecznie wiele.

  1. Poznałem już temat rozprawki – jak ją zacząć?

Po pierwsze, ustal tezę lub hipotezę, której będziesz się trzymać. Cała rozprawka maturalna musi być jej podporządkowana – w innym przypadku może to być przyczyna niespójności tekstu. Sam wstęp rozpocznij od przytoczenia ogólnych faktów o danym zjawisku: jak często występuje ono w tekstach kultury, dlaczego jest istotne dla losów ich bohaterów czy jak wpływa na podejmowane przez nich decyzje. Następnie przejdź do dopisania wybranej tezy w środkowej części wstępu, a na jej końcu zaznacz, że to właśnie ją będziesz próbował udowodnić lub obalić w swojej pracy.

  • Jak dobrać argumenty do rozprawki maturalnej?

W przypadku rozprawki maturalnej najczęściej mamy do czynienia z jednym argumentem obowiązkowo pochodzącym z lektury (najczęściej opartym na przytoczonym w arkuszu fragmentem) oraz dwoma paragrafami opartymi na innych tekstach kultury. W pierwszej kolejności zawsze należy skupić się na akapicie, który ma zostać oparty na wskazanej przez polecenie książce będącej elementem podstawy programowej.

W celu sformułowania argumentu rozprawki maturalnej na tej podstawie należy uważnie przeanalizować podany fragment i – jeśli wskazuje na to treść zadania – przypomnieć sobie ogólne informacje o danej lekturze. Jeśli z emocji masz problemy ze skupieniem się na czytaniu, możesz zaznaczać w tekście z arkusza kwestie najlepiej odnoszące się do tematu. Następnie sformułuj pierwsze zdanie, w którym stwierdzisz, jak treść Twojej lektury i jej części odnosiła się do Twojej tezy – potwierdza ją czy jej zaprzecza? Całość akapitu dopełnij omówieniem sytuacji bohaterów w związku z daną kwestią i ogólnymi wiadomościami o lekturze.

Pozostałe dwa akapity tekstu możesz sformułować na podstawie dowolnych innych tekstów kultury. Mogą to być filmy, książki, wiersze, a nawet teksty piosenek. Podczas pisania rozprawki maturalnej nie powinieneś jednak szukać inspiracji zbyt daleko – postaraj się wybierać dzieła, które dobrze znasz, by w stresie nie pomylić ich treści. Następnie zarysuj ogólnie motyw z tematu rozprawki w kontekście danego utworu i raz jeszcze sprawdź, czy potwierdza on Twoją tezę.

  • Jak napisać zakończenie rozprawki?

Ostatnim, choć nie najmniej ważnym elementem rozprawki maturalnej jest jej zakończenie. To miejsce, by wyciągnąć wnioski z analizy i ostatecznie stwierdzić, czy postawioną na początku pracy tezę udało się potwierdzić lub obalić. Nie przejmuj się, jeśli jeden z Twoich argumentów zaprzeczy tezie, podczas gdy inne będą jej udowodnieniem – w takich przypadkach możesz wysnuć domniemanie, że omawiany motyw kształtuje działania bohaterów, ale w ostateczności to ich reakcje i charaktery mają kluczowy wpływ na ich dalszy los. Jednocześnie pamiętaj, aby ta część wypracowania nie była zbyt długa – powinna ona mieć objętość podobną do wstępu.

Jak napisać rozprawkę i poprawić ją przed oddaniem pracy?

Po wykonaniu wszystkich powyższych kroków przychodzi czas na weryfikację efektów swoich starań. Gdy już wiesz, jak napisać rozprawkę maturalną, musisz się również zapoznać z metodami jej poprawy jeszcze przed oddaniem pracy.

Po pierwsze, poprawiając gotową rozprawkę postaraj się spojrzeć na nią świeżym okiem. Nim zaczniesz to robić, przejrzyj resztę pracy – pozwoli Ci to łatwiej wychwycić błędy, których nie zauważyłeś podczas twórczej części pracy. Po drugie, analizuj zdanie po zdaniu z pełnym zaangażowaniem. Skupiaj się na elementach, które przy pisaniu rozprawki mogą zaszkodzić Twojemu wynikowi. Szczególnie duże znaczenie będą tu miały powtórzenia, przecinki, literówki i błędy ortograficzne. Po trzecie, przy ostatnim czytaniu wcześniej napisanej rozprawki skup się na spójności tekstu. Wyeliminuj wszelkie nieścisłości, połącz zdania za pomocą odpowiednich fraz i ciesz się wysokim wynikiem, który z pewnością zagwarantuje Ci pisanie rozprawki w ten sposób.

Jak napisać wstęp do rozprawki maturalnej?

Pierwszy krok jest zawsze kluczowy i najtrudniejszy – także jeśli chodzi o rozprawkę maturalną. Wstęp u wielu uczniów budzi skrajne emocje, gdyż to właśnie od jego konstrukcji zależą losy całej dalszej pracy. Jednocześnie na jej samym początku znalezienie odpowiednich słów przychodzi najtrudniej. Jak zatem się do tego zabrać?

Wstęp do rozprawki maturalnej krok po kroku

  1. Ustal tezę, którą potwierdzisz w swojej pracy, lub hipotezę, którą rozważysz. Nie zapisuj jej jeszcze na kartce – przy pisaniu rozprawki maturalnej możesz ją napisać np. w brudnopisie.
  2. Sformułuj bardzo ogólne stwierdzenie dopasowane do tematu pracy, które będzie stanowiło jej pierwsze zdanie. Nie musi ono zawierać szczegółów, np. „Miłość jest uczuciem, które towarzyszy wielu bohaterom literackim” lub „Motyw miasta w literaturze może mieć różne konotacje”.
  3. Następnie dopasuj swoją tezę lub hipotezę do wspomnianego wcześniej ogólnika, np. „Dla wielu ta emocja była jednak przyczyną nieszczęść” lub „W ogromnej większości przypadków metropolie miały jednak korzystny wpływ na bohaterów”.
  4. Zakończ wstęp kolejnym ogólnym zdaniem, np. „Wątek ten ma bowiem wiele negatywnych następstw” lub „Miasta cechują się bowiem specyfiką, która rozwija postaci i pomaga im w dążeniu do celów”. Następnie przejdź do pisania rozwinięcia rozprawki maturalnej.

Leave a Reply

Skip to content